Project 1: De waterpomp
In juli 2009 reisden Krista en Robert naar Banda om de pomp te gaan plaatsen. Het eerste gesprek met Steven en Roger, de Weebale contactpersonen in Banda, vond plaats in een vanillefabriek vlakbij de kleuterschool.
Steven vertelde dat hij blij was dat er zoveel gedaan is in Nederland voor de pomp en bedankte ook de s pons oren voor hun bijdrage.
“De pomp kan in vijf weken geplaatst worden”, zei Stev en.
We gingen daarmee niet akkoord, want intussen hadden we begrepen dat tijd in Oeganda anders gebruikt wordt dan we in Nederland gewend zijn.
“Binnen drie weken moet het gebeurd zijn”, antwoordden wij, “want we willen er zeker van zijn dat de pomp werkt wanneer we weer naar Nederland vertrekken”.
Steven en Roger gingen akkoord. We gaven elkaar een hand en konden beginnen.
Bij de school gingen we de heuvel af naar het beekje. Daar moest de pomp komen om water naar boven te stuwen. Over een lengte van ruim 250 meter moest een 40 cm diepe greppel gegraven worden, waarin de waterleiding en de elektriciteitsleiding gelegd werden.
“Hoe ga je dat graven doen?”, vroegen we aan Roger.
“Ik roep ouders, kinderen en dorpsgenoten, mensen uit de community bijeen, we bespreken het project en vragen hun ons daarbij te helpen.” De volgende morgen waren vele vrijwilligers, vader en moeders van de kleuters aanwezig om het waterpompproject te bespreken. Roger stelde Krista en Robert voor en we vertelden waarom we hier zijn.
“ In Nederland hebben we geld ingezameld en dankzij de vele bijdragen van vrienden, kennissen, relaties en zakenmensen hebben we voldoende geld om hier voor de school de pomp te realiseren. Dat kunnen we niet alleen, we hebben jullie hulp nodig”.
De mensen applaudisseerden en zegden allen hun medewerking toe. Nog een beetje bevooroordeeld bedachten wij ‘We zullen het wel zien’, en spraken met Roger af de volgende dag terug te komen om het graven te zien. Het graven neemt de meeste tijd in beslag. Het leggen van de leidingen kan snel gedaan worden door de loodgieter en de elektricien.
Toen we de dag erna op het terrein van de school verschenen, waren we enorm verrast. Boven op de heuvel langs de school waren vijf mannen en vrouwen aan het werk. Verder naar beneden, daar waar de pomp geplaatst ging worden, waren bijna 25 mensen - vrouwen, kinderen en enkele mannen - aan het graven in een rij achter elkaar, zingend en lachend. Binnen drie dagen was de gehele greppel klaar. Roger ontving het nodige geld, in Oegandese shillings om de gravers hun loon uit te betalen.
De volgende fase brak aan. Met de begroting voor ons bekeken we hoeveel en wanneer de waterleidingen, inclusief alle koppelstukken en de elektriciteitsleidingen en buizen, gekocht moesten gaan worden. ‘Morgen in Kampala’, werd gezegd. ‘Dan gaan we mee inkopen’, besloten wij.
Bij een in Afrika goed bekendstaande Engelse firma, Davis & Shirtliff bekeken we een waterpomp. De pomp kostte 1.700.000 UGX (Oegandese shillings), ongeveer 590 euro, terwijl in het budget 180.000 UGX (65 euro) stond. Dus een probleem. Besloten werd een technicus naar de site te sturen, zodat die kon bepalen wat voor pomp nu echt nodig was en de technicus adviseerde een eenvoudigere pomp van slechts 400.000 UGX (140 euro) te installeren. Daarmee konden we akkoord gaan.
Reden waarom we zo direct betroken wilden zijn bij inkoop van de materialen was het feit dat we de gedoneerde euro’s zo goed mogelijk wilden besteden. Soms komt gedoneerd geld niet terecht bij het project, maar verdwijnt, helaas, in zakken van anderen. Stichting Weebale wil er voor zorgen dat er niets aan de strijkstok blijft hangen.
De materialen werden gekocht, de muzungo’s, wij blanken, betaalden en de spullen gingen op een kleine vrachtwagen richting Banda, ongeveer anderhalf uur vanaf de hoofdstad Kampala. Al betalend realiseerden we ons dat dit alleen maar gedaan kon worden doordat alle gevers zo gul gegeven hadden.
De volgende dag waren de mensen begonnen met het leggen van de waterleidingen onder leiding van Frank de loodgieter.
Binnen drie dagen waren alle leidingen in de greppel gelegd. De put, waaruit het water gepompt ging worden, werd drie meter diep uitgegraven. Zware betonnen rioolbuizen werden op elkaar geplaatst en er omheen vele grote rotsblokken, kleinere stenen en zand, heel veel zand. Op die manier ontstond een natuurlijk filter. Daardoor kan het water redelijk schoon naar boven worden gepompt en uit de kraan komen.
Testen van de pomp werd gedaan. In spanning wachtten allen af op het moment dat het zacht zoemen van de pomp hoorbaar werd. De elektricien was boven bij de grote tank en gaf telefonisch door aan de loodgieter, die beneden bij de pomp stond, dat er water uit de slang kwam. Groot gejuich van ouders, gravers, kinderen, leerkrachten. Met een snelheid van 1000 liter per uur vulden de drie voorraadtanks zich. Toen ze vol waren sloeg de pomp automatisch af.
Voorzichtig probeerde Roger het kraantje bij de wasbak hangend aan de muur van de school. Ja, er kwam pruttelend spetterend bruin water uit, dat langzaam lichter werd. Hij doet het! Grote blijdschap bij alle mensen.
Het is een geweldige ervaring om als twee Hollanders te zien hoe blij iedereen is om ook bij de keuken water te kunnen tappen uit een kraantje. De kok hoeft niet meer vele meters te lopen, enkele keren per dag, om water uit een riviertje te halen.
De volgende dag stonden de kinderen, zoals elke dag, in de rij om hun handen te wassen voor het eten. De oude vertrouwde blauwe plastic tank werd opzijgezet en de kraan geopend. Lachend, elkaar nat spattend, wasten de kinderen hun handen en gezichtjes. Nu even niet letten op waterverspilling, maar lekker spelen met water. Nu kan het.

